Op 20 januari 2026 organiseerden onderzoekers van het PDPC en het Athena Instituut van de Vrije Universiteit Amsterdam een workshop om samen met studenten uit het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) van het Albeda college in Rotterdam te bespreken wat de gevolgen van schoolsluitingen zouden zijn tijdens een mogelijke pandemie. Het doel van de workshop was om te verkennen welke aanvullende maatregelen en vormen van communicatie kunnen worden ingezet om mbo-studenten in toekomstige crises beter te ondersteunen. De bevindingen uit deze sessie zijn op 3 februari 2026 in een vervolgbijeenkomst opnieuw met de studenten besproken, met als doel nieuwe communicatiestrategieën te ontwikkelen.

De workshop van 20 januari bracht 31 studenten en 12 wetenschappers en professionals van overheidsorganisaties samen om de impact van schoolsluitingen te bespreken in de context van een fictieve pandemie. Met ‘houd afstand’-borden in de ruimte en deelnemers die mondmaskers en handschoenen droegen, werd iedereen ondergedompeld in een denkbeeldige pandemiesituatie. De bijeenkomst begon met een video waarin een fictieve maar realistische nieuwe pandemie werd geschetst, veroorzaakt door een virus met de naam ‘AREV-27’. De video liet zien hoe snel het fictieve virus zich verspreidde, het aantal slachtoffers, de daaropvolgende lockdowns, en vormde de basis voor een discussie over hoe zo’n pandemie mbo-studenten zou kunnen treffen als deze werkelijkheid zou worden. Tijdens de discussies werden studenten, wetenschappers en professionals met uiteenlopende achtergronden aangemoedigd om hun perspectief te delen, zowel op het fictieve scenario als op hun ervaringen tijdens de COVID-19-pandemie. Dit leverde een breed inzicht op in de verschillende effecten van schoolsluitingen, bijvoorbeeld op het mentale welzijn van studenten en op hun onderwijs.

Daarna konden de deelnemers de ruimte verkennen, waarin verschillende mogelijke geleefde ervaringen tijdens een pandemie werden tentoongesteld in een museum-achtige opstelling. Dit hielp studenten en wetenschappers om in een creatieve denkmodus te komen en dieper in gesprek te gaan over wat de overheid, wetenschappers, scholen en studenten zelf kunnen doen of organiseren om het leven van mbo-studenten tijdens crises te verbeteren.

Belangrijke conclusies

De workshop leverde een aantal interessante voorlopige inzichten op. Zo merkte projectleider Tomris Cesuroglu op dat de discussies een grote diversiteit aan perspectieven onder studenten blootlegde. Zo liepen bijvoorbeeld de reacties van studenten op mogelijke schoolsluitingen sterk uiteen: terwijl sommigen aangaven zich aan te kunnen passen aan kortdurende sluitingen, zeiden anderen dat dergelijke maatregelen hun dagelijks leven aanzienlijk zouden verstoren vanwege het verlies aan structuur en sociale contacten die school biedt. Daarnaast verschilden studenten in hun communicatiebehoeften, waaronder de voorkeur voor communicatiekanalen, vertrouwde informatiebronnen en de gewenste mate van detail in de informatie. Dit wijst erop dat zelfs binnen één mbo-instelling een uniforme aanpak onvoldoende is als het gaat om communicatiestrategieën en compenserende maatregelen.

In de vervolgbijeenkomst op 3 februari werd studenten gevraagd om in kleinere groepen de bevindingen van de eerste workshop te bespreken en communicatiestrategieën te ontwikkelen die aansluiten bij hun wensen en behoeften. Mbo-studenten gaven aan dat zij communicatie wensen die zowel waarschuwt voor risico’s als een hoopvolle en positieve – maar realistische – blik biedt. Daarnaast moeten aanbevelingen over hoe zij zich kunnen aanpassen in hun studie en privéleven duidelijk zijn. Idealiter bieden scholen bijvoorbeeld aanvullende communicatie over wat een lockdown betekent voor studenten en wat zij in zo’n situatie kunnen of moeten doen, evenals de benodigde ondersteuning.

Al met al faciliteerden de workshop en de vervolgbijeenkomst een belangrijke uitwisseling tussen onderzoekers en mbo-studenten. Voor de studenten telden de workshops mee als een vrijwillig studieonderdeel, gericht op presenteren en jezelf uitdrukken buiten een schoolcontext. Door deelname en het schrijven van een reflectieverslag onderzochten studenten hoe zij hun perspectieven deelden, of zij zich uitgenodigd voelden om te spreken en hoe zij anderen ondersteunden tijdens de discussies. Voor onderzoekers boden de bijeenkomsten een schat aan inzichten in crisiscommunicatie die is afgestemd op mbo-studenten. Een diepgaande analyse van de gesprekken en discussies, en de vertaling van deze inzichten naar aanbevelingen voor beleidsmakers, zal in maart plaatsvinden.

Dit project maakt deel uit van een NWA-subsidie voor Wetenschapscommunicatie. De aanvragers van het project zijn Tomris Cesuroglu (PDPC, projectleider), Charlotte Waltz (Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, EUR), Marjoleine van der Meij (Athena Instituut, VU Amsterdam), Lois van Eck (PDPC), Anja Schreijer (PDPC) en Patricia Bruijning-Verhagen (UMC Utrecht). Ook experts van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), AJN Jeugdartsen Nederland, SEO Economisch Onderzoek en de Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD) waren bij de bijeenkomsten aanwezig. Door de samenwerking met Farida Yekhlef en collega’s van het Albeda College in Rotterdam, en door samen te werken met partners zoals de MBO Raad en JOB MBO, werd een brede vertegenwoordiging en betrokkenheid van de doelgroepen gerealiseerd.