Op 9 december organiseerde het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) de slotbijeenkomst ‘Blijf bij de les!’ in de Fokker Terminal in Den Haag. Het NPO is een initiatief van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap als reactie op de COVID-19-pandemie. Het belangrijkste doel is om studenten en onderwijsinstellingen te helpen herstellen van leerachterstanden en welzijnsproblemen die door de crisis zijn ontstaan.

Tijdens de slotbijeenkomst werd dr. Anja Schreijer, medisch directeur van het PDPC, uitgenodigd om inzichten te delen vanuit het PRESENT project, dat de impact van schoolsluitingen tijdens de COVID-19-pandemie onderzoekt. Anja besprak drie belangrijke bevindingen van het project:

• Onderzoekers ontdekten dat de impact van schoolsluitingen per student verschilt: vooral studenten met een eerste generatie niet-westerse achtergrond ondervonden aanhoudende en soms toenemende leerachterstanden. Daarbij blijkt het opleidingsniveau van ouders één van de sterkste voorspellers van deze verschillen te zijn. Deze kennis kan tijdens toekomstige crises doelbewust en effectief worden ingezet om gelijkheid te bevorderen.
• Online/hybride onderwijs werd door de meeste studenten als ineffectief ervaren. Veel studenten hadden bijvoorbeeld te maken met een verlies aan structuur in hun dagelijkse leven, wat leidde tot concentratie- en motivatieproblemen. Studenten leden ook onder kennishiaten, verlies van sociale contacten en vertraagde persoonlijke ontwikkeling. Leraren rapporteerden blijvende effecten op motivatie, groepsdynamiek en sociale ontwikkeling, zelfs jaren na heropening van de scholen. Hieruit formuleerden de onderzoekers diverse aanbevelingen, zoals dat het sluiten van scholen alleen als laatste redmiddel moet worden beschouwd; dat scholen over een crisisplan moeten beschikken (waar ook digitale vaardigheden voor leraren in worden meegenomen); en dat scholen een rol moeten spelen in het faciliteren van sociale interactie tussen leraren en studenten en tussen studenten onderling.
• Onderzoekers van het PRESENT project ontwikkelen ook een model om schoolgerelateerde virusoverdracht in kaart te brengen. Dit model kan de impact van schoolsluitingen op de verspreiding van het virus inschatten en zo helpen bepalen of de sluiting gerechtvaardigd is. Samen met andere kennis uit het PRESENT project zal het model bijdragen aan het nemen van geïnformeerde, evidence-based beslissingen in toekomstige crises.

Tijdens het laatste deel van het programma werd Anja geïnterviewd door Eveline van Rijswijk in ‘Herfstgasten’, een on-stage versie van het bekende Nederlandse programma ‘Zomergasten’, waar zij haar drijfveer toelichtte om arts infectieziektebestrijding te worden. “Als arts maatschappij is de samenleving je ‘patiënt’: door kennis en handelen wil je maatschappelijke impact maken en bijdragen aan het voorkomen van ziekte, in plaats van het genezen ervan.” Haar visie weerspiegelt het bredere doel van het Pandemic and Disaster Preparedness Center: medische kennis vertalen naar acties die de volksgezondheid beschermen en de samenleving voorbereiden op toekomstige crises.

Foto’s door Bart Maat.