Science Speaks – Frontrunner 4

Op weg naar sociale en stedelijke weerbaarheid

Crises treffen zelden iedereen in gelijke mate. Kwetsbare groepen dragen vaak de zwaarste last. Tegelijkertijd kunnen crises bestaande, alledaagse problemen versterken, zoals armoede, een slechte gezondheid of onzekere huisvesting. Deze stapeling van problemen laat zien dat de voorbereiding op pandemieën en rampen niet alleen een technische opgave is, maar ook een zeer menselijk vraagstuk.

In deze aflevering van Science Speaks leggen PDPC Frontrunner 4-onderzoekers Maha Habib, PingPing Song, Lotte Schrijver en Guusje Enneking uit hoe zij onderzoek doen naar de sociale kant van veerkrachtigheid: hoe kunnen steden, wijken en gemeenschappen zich beter voorbereiden op en herstellen van toekomstige crises?

Guusje, PhD onderzoeker aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, onderzoekt de rol van buurthuizen, informele netwerken, openbare ruimtes en vrijwilligersgroepen die zorg en ondersteuning tijdens crises in stand houden. Haar onderzoek richt zich op hoe deze vormen van collectieve steun ontstaan, onder welke voorwaarden zij blijven bestaan en wie daarbij wordt binnen- of buitengesloten. Het doel is om inzicht te krijgen in manieren om deze gemeenschappen beter te ondersteunen en te versterken.

Waar hoopt hitte zich op in steden en hoe beïnvloeden stedelijk ontwerp en woonomstandigheden wie het zwaarst wordt getroffen door warmte? Deze vraag staat centraal in het onderzoek van Maha, PhD onderzoeker aan de TU Delft. Zij ontdekte dat bepaalde woningtypen gevoeliger zijn voor oververhitting, maar dat hittestress ook sterk wordt beïnvloed door sociale omstandigheden. Haar bevindingen kunnen bijdragen aan effectiever hittebeleid dat mensen beter beschermt tegen extreme warmte.

Om te onderzoeken hoe het coronavirus zich tussen verschillende regio’s in Nederland verspreidde, brengt PingPing, PhD onderzoeker aan Erasmus MC, in kaart hoe gemeenten met elkaar verbonden zijn op basis van waar mensen wonen en werken. Zij onderzoekt hoe dezelfde maatregel om virusverspreiding te beperken in de ene regio hele andere effecten kan hebben dan in de andere. Deze kennis kan worden gebruikt om gerichte maatregelen te ontwikkelen die zowel effectiever als minder ingrijpend zijn.

Lotte, PhD onderzoeker aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en Wageningen University & Research, bestudeert weerstand tegen crisismaatregelen. Zij onderzoekt hoe desinformatie en complottheorieën samenhangen met dieperliggende overtuigingen, zorgen en waarden van mensen, zoals autonomie, vertrouwen en de rol van de overheid. Lotte laat zien dat communicatiestrategieën effectiever zijn wanneer zij aansluiten bij deze waarden. Dat is een belangrijk inzicht om kwetsbare groepen tijdens crises beter te kunnen bereiken.

De onderzoekers van Frontrunner 4 laten zien dat goede voorbereiding alleen effectief kan zijn wanneer deze aansluit bij de manier waarop mensen daadwerkelijk leven, verplaatsen, organiseren en met elkaar communiceren. Veerkracht moet worden gezien als een gezamenlijke maatschappelijke uitdaging. De onderzoekers benadrukken dat de voorbereiding op toekomstige pandemieën en rampen niet alleen aandacht vraagt voor infrastructuur en zorgsystemen, maar ook voor ongelijkheid, communicatie, participatie en de dagelijkse realiteit van het stedelijk leven. Hun werk draagt bij aan een bredere visie op veerkrachtige steden, waarin gemeenschappen beter in staat zijn om samen crises te voorzien, erop te reageren en ervan te herstellen.

Lees hier meer over het onderzoek van Frontrunner 4 en de recente publicaties!

Deze video is geproduceerd door het PDPC communicatie team, in samenwerking met Schuyler Houser, Scientific Secretary van het PDPC.