Jongeren met mentale gezondheidsproblemen eerder helpen
Veel jongeren in Nederland (tussen de 12 en 25 jaar) worstelen met mentale gezondheidsproblemen, zoals depressieve gevoelens. Vaak moeten zij lang wachten op passende zorg. Het doel van het Convergence Flagship-programma PROTECt ME is om tools te ontwikkelen waarmee deze jongeren eerder kunnen worden herkend. Daarnaast wil het programma technologische oplossingen ontwikkelen die jongeren sneller en beter kunnen helpen, terwijl tegelijkertijd de druk op het zorgsysteem wordt verminderd.
Nu de zorgkosten blijven stijgen, wordt volgens Flagship lead Loes Keijsers steeds duidelijker dat het huidige zorgsysteem onhoudbaar wordt. Hierdoor krijgen jongeren niet op tijd de hulp die zij nodig hebben. Dat is een grote zorg voor de hoogleraar Clinical Child and Family Studies (Erasmus School of Social and Behavioural Sciences): “Je moet zo snel mogelijk ingrijpen wanneer mensen mentale gezondheidsproblemen hebben. Doe je dat niet, dan verergeren de klachten snel en lopen de kosten op. Stel dat iemand uitvalt op school omdat hij zich somber en angstig voelt. Het missen van eindexamens heeft gevolgen voor de rest van zijn leven.”
Je moet zo snel mogelijk ingrijpen wanneer mensen mentale gezondheidsproblemen hebben. Doe je dat niet, dan verergeren de klachten snel en lopen de kosten op.
Meer inzetten op preventie
Volgens Keijsers geldt ook het omgekeerde: alles wat goed gaat heeft eveneens een langdurig positief effect op iemands leven. “De wachtlijsten in de jeugdzorg zijn erg lang en zullen waarschijnlijk alleen maar verder groeien. Daarom moeten we milde signalen op tijd herkennen en vroeg aanpakken om te voorkomen dat problemen erger worden. Onze overtuiging is dat we in de gezondheidszorg niet langer reactief kunnen zijn: we moeten proactief worden. Dat betekent ook dat we moeten leren jongeren eerder te herkennen wanneer zij risico lopen op mentale klachten, maar ook de jongeren te identificeren die juist veerkrachtiger zijn.”
Een belangrijke pijler binnen het PROTECt ME Flagship-programma is daarom de ontwikkeling van nieuwe tools om welzijn en mentale gezondheid van jongeren te monitoren. Denk aan praktische toepassingen zoals apps waarmee jongeren op speelse wijze hun welzijn kunnen volgen. Een tweede pijler is het sneller kunnen bepalen welke zorg — en welk zorgniveau — een jongere nodig heeft. “Op dit moment zien we vaak dat jongeren van hulpverlener naar hulpverlener worden gestuurd. Het duurt te lang voordat zij de juiste zorg krijgen. Wij willen de kennis van zorgverleners combineren met diepgaande data-analyse om bijvoorbeeld AI decision tools te ontwikkelen.”
Schaalbaar en betaalbaar
Technologie opent allerlei nieuwe mogelijkheden die ook ingezet kunnen worden binnen behandelingen. PROTECt ME wil daarom technologiegedreven behandeltools ontwikkelen, zoals e-healthtoepassingen, chatbots of oplossingen gebaseerd op virtual reality. “Er zijn nog geen definitieve keuzes gemaakt over welke oplossingen dat precies worden. Sterker nog, die willen we juist samen met jongeren binnen dit project verkennen. Een algemene preventie-app kan soms al een groot verschil maken. Maar dezelfde oplossing werkt nooit voor iedere doelgroep.” “Sommige tools kunnen ook worden geïntegreerd in reguliere behandeltrajecten, dus als blended care. Het idee is dat zorg daardoor schaalbaarder en betaalbaarder wordt,” aldus Keijsers.
Cross-disciplinair
Het project heeft grote ambities: het doel is om het welzijn van jongeren te verbeteren en het aantal jongeren dat in de mentale gezondheidszorg terechtkomt te verminderen. Volgens Keijsers kan dat alleen wanneer de nieuwste inzichten uit alle relevante disciplines worden gecombineerd. Juist daarom is de samenwerking binnen Convergence zo waardevol. “TU Delft heeft bijvoorbeeld veel kennis van AI; Erasmus MC heeft ervaring met klinische praktijk en game design. Erasmus Universiteit Rotterdam brengt expertise in op het gebied van recht en economie.” “We hebben al die kennis nodig om tools te ontwikkelen die echt werken. Alleen wanneer alle relevante expertises samenkomen en hun inzichten bundelen, kun je daadwerkelijk iets bereiken.”
Eindgebruikers centraal
Om te toetsen of de tools die ontwikkeld worden ook echt kans van slagen hebben in de praktijk, worden zowel jongeren als zorgprofessionals gedurende het hele proces betrokken. De tools moeten aansluiten bij de leefwereld van jongeren én praktisch toepasbaar zijn voor professionals. “Neem bijvoorbeeld een chatbot. Eerst moeten we aantonen dat zo’n toepassing daadwerkelijk werkt in de praktijk en dat eindgebruikers er positief over zijn. Anders heeft het geen enkele zin. Een project als dit is pas succesvol wanneer we iets ontwikkelen dat jongeren en professionals ook daadwerkelijk gebruiken.” Voor Keijsers is PROTECt ME niet alleen een onderzoeksproject: het moet ook uitgroeien tot een beweging van mensen die geloven in preventiegerichte zorg. Over vijf jaar wil het programma maatschappelijke partners hebben die de interventies en tools daadwerkelijk kunnen implementeren. “Onze community van mensen die in deze filosofie geloven zal tegen die tijd gegroeid zijn. Eigenlijk is dit een uitnodiging aan iedereen: als je een project hebt dat aansluit bij dit programma, sluit je dan bij ons aan.”