Portable Hand Trainer: handrevalidatie dichter bij huis
Na een beroerte hebben veel mensen moeite om hun hand en arm in het dagelijks leven te gebruiken. Het vastpakken, vasthouden en verplaatsen van voorwerpen kan lastig worden. Dat heeft gevolgen voor de zelfstandigheid, het werk, sociale activiteiten en de kwaliteit van leven. Revalidatie kan helpen, maar om de handfunctie te verbeteren is vaak langdurig en intensief oefenen nodig, met veel herhalingen.
Tegelijkertijd staat de revalidatiezorg onder druk. Individuele begeleiding door een therapeut kost veel tijd en niet iedere patiënt kan zoveel begeleid oefenen als nodig zou zijn. Daarom is er behoefte aan revalidatiehulpmiddelen die effectief en betaalbaar zijn én ook buiten de gebruikelijke behandelkamer kunnen worden ingezet.
Binnen het Convergence Human Mobility Center, ontwikkelen onderzoekers de Portable Hand Trainer: een compact robotisch hulpmiddel dat mensen na een beroerte ondersteunt bij het opnieuw leren gebruiken van hun hand.
.
Een draagbare trainer voor handrevalidatie
Met de Portable Hand Trainer oefenen gebruikers grijpbewegingen met een flexibele omhulling die om de hand wordt geplaatst. Een kleine motor geeft tijdens het oefenen weerstand of kracht terug. Daardoor kunnen gebruikers bij het vastpakken van virtuele objecten daadwerkelijk voelen dat zij ergens tegen duwen of iets vasthouden. De trainer wordt gecombineerd met aantrekkelijke virtuele oefeningen. Zo wordt de revalidatie interactiever en motiverender en kan de training in de toekomst mogelijk beter worden afgestemd op de individuele gebruiker.
.
Revalidatietechnologie eenvoudiger en toegankelijker maken
Veel robotische revalidatiesystemen zijn complex, kostbaar of vooral geschikt voor gespecialiseerde klinische omgevingen. De Portable Hand Trainer kiest bewust voor een andere aanpak. Het apparaat wordt ontwikkeld als een betaalbaar, draagbaar en gebruiksvriendelijk hulpmiddel. Op langere termijn moet het training met beperkte begeleiding mogelijk maken, bijvoorbeeld tijdens groepstherapie of uiteindelijk thuis.
Een belangrijk kenmerk is de combinatie van een relatief eenvoudig apparaat met voelbare feedback. Gebruikers bewegen hun hand dus niet alleen, maar ervaren ook hoe het is om met virtuele objecten in aanraking te komen. Die sensorische terugkoppeling is belangrijk. Herstel na een beroerte draait namelijk niet alleen om het opnieuw leren bewegen, maar ook om het herstellen van de samenwerking tussen beweging en gevoel.
Revalidatietechnologie die buiten het laboratorium of de kliniek moet worden gebruikt, moet meer zijn dan technisch geavanceerd. Het hulpmiddel moet betaalbaar, intuïtief en motiverend genoeg zijn, zodat mensen het ook daadwerkelijk willen en kunnen gebruiken
Van prototype naar praktijk
De Portable Hand Trainer is inmiddels uitgewerkt tot een functionerend prototype. Een eerste gebruikersonderzoek met mensen zonder beperkingen en met therapeuten liet zien dat het apparaat over het algemeen eenvoudig kon worden klaargezet en gebruikt. Het onderzoek leverde daarnaast waardevolle input op voor verdere verbeteringen.
Het ontwerp is inmiddels aangepast om het gebruiksgemak verder te vergroten. Ook is de werving gestart voor een gebruikersonderzoek met mensen die een beroerte hebben gehad, bij Rijndam Revalidatie. Daarmee wil het onderzoeksteam beter begrijpen hoe patiënten en therapeuten het apparaat gebruiken, welke verbeteringen nog nodig zijn en hoe deze technologie in toekomstige revalidatietrajecten kan worden ingepast.
Wanneer vervolgonderzoek laat zien dat de Portable Hand Trainer bruikbaar en effectief is voor mensen die herstellen van een beroerte, kan het hulpmiddel handrevalidatie toegankelijker maken. In de toekomst zou het patiënten in staat kunnen stellen intensiever te oefenen, zonder dat daarbij voortdurend individuele begeleiding van een therapeut nodig is.
.
De kracht van Convergence
De Portable Hand Trainer laat goed zien waar het Convergence Human Mobility Center voor staat: samen met gebruikers technologie ontwikkelen voor revalidatie met zo min mogelijk begeleiding, met evenveel aandacht voor klinische relevantie, technische haalbaarheid en toegankelijkheid.
.
TU Delft brengt kennis in op het gebied van robotica, mens-machine-interactie, motorisch leren en gebruiksvriendelijke technologieontwikkeling. Erasmus MC en Rijndam Revalidatie dragen klinische expertise, ervaring uit de revalidatiepraktijk en mogelijkheden voor onderzoek in een realistische zorgomgeving bij. Door deze perspectieven te combineren, ontstaat een hulpmiddel dat niet alleen technisch vernieuwend is, maar ook aansluit bij de behoeften van patiënten en toepasbaar is in de praktijk.
.
Daar ligt de meerwaarde van Convergence: ingenieurs, zorgprofessionals, onderzoekers en eindgebruikers werken samen aan één centrale vraag: hoe kunnen we revalidatietechnologie eenvoudiger, toegankelijker en waardevoller maken voor mensen die na een beroerte langdurige ondersteuning nodig hebben?
Betrokken onderzoeker
Een van de betrokken onderzoekers is Amy Bellitto. Zij werkt aan betaalbare, draagbare en gebruiksvriendelijke robotsystemen voor het herstel van de arm- en handfunctie na een beroerte. Haar expertise ligt op het gebied van robotica en mens-machine-interactie, met bijzondere aandacht voor revalidatie bij mensen met neurologische aandoeningen. Contact: a.bellitto@tudelft.nl