Plotselinge rampen, zoals aardbevingen en overstromingen, hebben een grote impact op de gezondheid en het welzijn van miljoenen mensen over de gehele wereld. Een dergelijke ramp leidt vaak tot een sterke toestroom in de zorg van patiënten die acute zorg nodig hebben, terwijl de zorginfrastructuur mogelijk verwoest of niet toegankelijk is.

De uitdaging van de logistiek van de patiënten die zorg nodig hebben ligt in het snel vervoeren van deze mensen naar locaties waar zij behandeld kunnen worden. De vakgebieden die zich met deze uitdagingen bezighouden, variëren daarom van rampen- tot zorggerelateerde logistiek, maar het is niet duidelijk of en hoe onderzoek binnen deze velden op elkaar aansluit. In een recente studie van PDPC Frontrunner 3: Pandemische lessen voor overstromingsrisicobeheer hebben onderzoekers dit opkomende onderzoeksveld verkend, geïnventariseerd welke kennis nog ontbreekt en een conceptueel kader ontwikkeld dat de rampen- en zorggerelateerde logistieke literatuur met elkaar verbindt.

In een uitgebreide literatuurstudie brachten de onderzoekers de belangrijkste concepten in kaart die in de literatuur worden gebruikt, zoals betrokkenen, locaties, vormen van vervoer en beslissingsproblemen. De studie identificeerde vier hiaten in de bestaande literatuur:

1. De literatuur richt zich voornamelijk op aardbevingen en terroristische aanslagen, terwijl andere typen plotselinge rampen, ondanks hun veelvoorkomendheid, beperkt aandacht krijgen;
2. De literatuur focust vooral op formele betrokkenen zoals zorgverleners of civiele beschermingsorganisaties, terwijl gemeenschappen grotendeels worden neergezet als passieve patiënten of slachtoffers;
3. Er wordt veelal aangenomen dat betrokkenen standaard protocollen volgen, waarbij opkomende rollen of gedragsveranderingen – die kenmerkend zijn voor plotselinge rampen – vaak worden genegeerd;
4. De doelstellingen richten zich vooral op efficiëntie of effectiviteit, terwijl rechtvaardigheid en het afwegen van meerdere doelen nauwelijks worden meegenomen.

Deze verkennende literatuurstudie is de eerste die de verschillende aspecten van patiëntenlogistiek bij plotselinge rampen onderzoekt door de rampen- en zorggerelateerde literatuur met elkaar te verbinden. Met deze studie doen de onderzoekers duidelijke aanbevelingen voor toekomstig onderzoek en hopen zij richting te geven aan het ontwerp van meer inclusieve, ethisch verantwoorde en effectieve systemen voor hulp bij rampen.

Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC) en werd voor het eerst gepubliceerd op 18 november 2025 in het Journal of Humanitarian Logistics and Supply Chain Management:

Magana, J., Hinrichs-Krapels, S., Bramer, W., & Comes, T. (2025). Patient flow logistics from disaster to care: a scoping review of actors, transport modes and decision problems. Journal of Humanitarian Logistics and Supply Chain Management, 1–25.

Lees de volledige publicatie hier.