Prof. Marion Koopmans, Scientific Director van het Pandemic & Disaster Preparedness Center (PDPC) was de eerste getuige die werd gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona. Als hoogleraar virologie, OMT-lid en internationaal expert speelde zij tijdens de pandemie een belangrijke adviserende rol. Tijdens haar verhoor blikte zij terug op de onzekere eerste maanden van de pandemie en benadrukte dat er destijds veel onbekend was over de ernst, besmettelijkheid en verspreiding van het virus. Koopmans deelde dat dit kenmerkend is voor nieuwe uitbraken: wetenschappers beschikken aanvankelijk over beperkte informatie en moeten onder hoge tijdsdruk onderzoek doen.

Een belangrijk thema in het verhoor van Koopmans was pandemische paraatheid. Koopmans gaf aan dat Nederland onvoldoende voorbereid was op een pandemie van deze omvang. Bij de uitbraak van een nieuw virus moet er direct ruimte zijn voor onderzoek. In de beginfase van een uitbraak moeten onderzoekers meteen aan de slag kunnen met hun onderzoek in plaats van te focussen op langdurige subsidieaanvragen. Dit kostte tijdens de pandemie kostbare tijd.

Een ander belangrijk onderwerp was de positie van wetenschappers tijdens de crisis. Koopmans sprak over de grote maatschappelijke druk waarmee zij en andere experts te maken kregen. Tijdens en na de pandemie ontving zij veel bedreigingen, beschuldigingen en intimidaties. Zij waarschuwde dat desinformatie en persoonlijke aanvallen gevolgen kunnen hebben voor het vertrouwen in wetenschap en voor de bereidheid van experts om zich publiekelijk uit te spreken tijdens crises.

Verder kwam naar voren dat nieuwe uitbraken helaas onvermijdelijk zijn en dat het belangrijk is dat Nederland structureel investeert in kennis, onderzoek, internationale samenwerking en paraatheid. We kunnen ons geen ad-hoc beleid veroorloven maar moeten een langetermijnvisie op pandemische paraatheid ontwikkelen.

Voor het gehele verhoor: https://debatdirect.tweedekamer.nl/2026-05-29/zorg-gezondheid/enquetezaal/openbaar-verhoor-mevrouw-10-00/video

Over de commissie

De parlementaire enquêtecommissie Corona wil met haar onderzoek inzicht krijgen in wat het kabinet deed tijdens de coronaperiode en waarom het dat deed. Ook kijkt de commissie naar de rol en het functioneren van de Tweede Kamer. Het doel is om te leren van de ervaringen uit deze crisis om beter voorbereid te zijn op eventuele volgende crises. De commissie verwacht haar eindrapport in het eerste kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer aan te bieden.