De behoefte aan gecoördineerd, interdisciplinair wetenschappelijk advies aan de overheid groeit naarmate onze samenleving geconfronteerd wordt met steeds complexere uitdagingen op het gebied van volksgezondheid. De COVID-19-pandemie maakte duidelijk dat een succesvolle respons op pandemieën niet alleen input van biomedische experts vereist, maar ook input van andere wetenschappelijke disciplines om overheidsbesluitvorming volledig te informeren over de brede impact van mogelijke maatregelen. Daarom onderzochten onderzoekers van het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC) recentelijk de processen en uitdagingen bij het ontwikkelen van geïntegreerd wetenschappelijk advies tijdens pandemieën, aan de hand van twee simulatieoefeningen van een vogelgriep uitbraak in Nederland.

Methoden

De onderzoekers onderzochten hoe experts uit diverse disciplines samenwerkten om aanbevelingen op te stellen die zowel biomedische als sociaaleconomische aspecten omvatten. Hierbij was de vraag hoe kennis uit verschillende disciplines over de mogelijke gevolgen van het virus en van pandemiemaatregelen kan worden samengebracht en hoe dit zou kunnen worden ondersteund door bestaande kaders. Hiervoor werd onder andere een Evidence-to-Decision (EtD)-kader gebruikt – een raamwerk dat helpt om aanbevelingen voor gezondheid en volksgezondheid duidelijk en gestructureerd te maken. Door het (her)conceptualiseren van andere bestaande raamwerken, zoals het WHO-Integrate-COVID (WICID)-kader, werd de epistemische vloeiendheid – de vaardigheid om tussen verschillende soorten kennis te kunnen schakelen en deze te combineren – ondersteund.

Bevindingen

Analyse van discussies en etnografische observaties tijdens de simulaties lieten inzien hoe biomedische en sociale wetenschappers, zowel individueel als gezamenlijk, de consequenties van een uitbraak van vogelgriep overwogen, evenals de gevolgen van mogelijke maatregelen. De wetenschappers zagen dat het ontwikkelen van geïntegreerd advies kan helpen om blinde vlekken te identificeren en om de onderbouwing van aanbevelingen te verduidelijken. Dit kan de kwaliteit van beleidsaanbevelingen verbeteren door ook onbedoelde gevolgen mee te nemen en maatregelen effectiever te communiceren. Verschillen in begrip van urgentie (dringendheid) en proportionaliteit (redelijkheid) van maatregelen kunnen echter leiden tot vertragingen in adviesvorming. De onderzoekers sluiten af met een bespreking van de implicaties voor toekomstig onderzoek naar evidence-informed processen van wetenschappelijk advies, de voor- en nadelen van geïntegreerd advies, evenals de implicaties voor beleid en praktijk.

Deze studie is uitgevoerd door onderzoekers van het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC) en werd op 20 november 2025 gepubliceerd in Social Science & Medicine:

Waltz, C. N., Overbosch, F. W., Blokland, B., de Boer, J., Dykstra, P. A., Timmermans, D. R., ter Weel, B., de Bruin, M., Koopmans, M., Cesuroglu, T. & Schreijer, A. (2025). Towards Integrated Advice for Pandemic Policies: Insights from a Qualitative Explorative Study on Avian Influenza Simulation Exercises in The Netherlands. Social Science & Medicine, 118745.

Lees hier de volledige publicatie.

Meer weten over de vogelgriep-simulatieoefeningen van het PDPC? Lees hier onze rapporten over de eerste en tweede oefening!