De maatschappelijke opgaven waar steden en delta’s vandaag voor staan, laten zich steeds minder oplossen binnen bestaande sectorale grenzen. Klimaatadaptatie, woningbouw, energietransitie en infrastructuurvernieuwing vragen gelijktijdig om ruimte, aandacht en middelen. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat die ruimte, capaciteit en middelen beperkt zijn. Schaarste is daarmee geen tijdelijk probleem, maar een structurele realiteit die de manier waarop we samenwerken fundamenteel onder druk zet.

Binnen Resilient Delta houdt Lizet Kuitert zich bezig met precies die spanning. Als universitair docent Governance & Pluralism aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en academic lead Delta Systems richt zij zich op governance-vraagstukken rond integraal werken, samenwerking en schaarste. Haar werk bevindt zich op het snijvlak van wetenschap en praktijk, waar abstracte concepten voortdurend worden getest aan de weerbarstige realiteit van beleid en uitvoering.

Een brug tussen techniek en bestuur

Lizets academische loopbaan begon aan de TU Delft, waar zij werd opgeleid en promoveerde in een technisch georiënteerde omgeving. Na haar promotie maakte zij de overstap naar de Erasmus Universiteit Rotterdam voor een postdoc, en later als universitair docent bij de ESSB, Bestuurskunde en Sociologie. Die overgang betekende meer dan een verandering van instelling. Het confronteerde haar met fundamenteel verschillende manieren van denken.

In de technische disciplines stond context centraal: een ontwerp of oplossing is altijd ingebed in specifieke ruimtelijke, fysieke en materiële omstandigheden. In de bestuurskunde viel haar juist op hoe theorieën vaak breed en generiek worden toegepast, los van specifieke situaties. Die ervaring vormt een belangrijke basis onder haar huidige werk. Lizet beweegt zich bewust tussen deze werelden en probeert het beste van beide te combineren: oog voor context, zonder het systemische perspectief te verliezen.

Binnen Resilient Delta is die positie van meerwaarde. Het programma brengt onderzoekers, beleidsmakers en praktijkpartners samen rond complexe delta-opgaven. Lizet draagt daar een governance-perspectief aan bij dat gevoed wordt door zowel technische als sociale inzichten.

Wat betekent integraal werken?

Een centraal begrip in Lizets werk is integraal werken. Het wordt vaak genoemd als antwoord op complexe maatschappelijke opgaven, maar blijft in de praktijk vaak abstract. Volgens Lizet gaat integraal werken in de kern over het overstijgen van grenzen: niet alleen tussen sectoren, maar ook tussen professies en besluitvormingsniveaus.
In plaats van een opgave te benaderen vanuit één dominante invalshoek – bijvoorbeeld mobiliteit, wonen of water – vraagt integraal werken om het samenbrengen van verschillende perspectieven. Dat betekent ook dat verantwoordelijkheid niet automatisch bij één afdeling of actor ligt, maar gedeeld wordt. Juist dat maakt integraal werken ingewikkeld.

In het publieke domein zijn organisaties historisch ingericht langs sectorale lijnen. Afdelingen hebben hun eigen taken, budgetten en verantwoordingsstructuren. Die inrichting biedt duidelijkheid, maar staat haaks op opgaven die juist samenhang vragen. Integraal werken vraagt daarom niet alleen om samenwerking, maar ook om andere vormen van organiseren, sturen en verantwoorden.

Integraal werken raakt daarmee ook aan de vraag hoe nieuwe aanpakken worden ingebed in bestaande organisaties en besluitvormingsprocessen: wie neemt ze in gebruik, wie is verantwoordelijk en hoe worden ze onderdeel van dagelijkse routines?

Botsende waarden en nieuwe spanningen

Wanneer partijen uit verschillende sectoren samenwerken, brengen zij uiteenlopende waarden en logica’s mee. Die spanningen worden versterkt doordat betrokken partijen vaak niet dezelfde taal spreken: technische, bestuurlijke en maatschappelijke actoren hanteren verschillende begrippen, aannames en manieren van redeneren. Publieke, private en maatschappelijke belangen lopen niet vanzelf parallel, zeker niet onder druk van schaarste. In haar onderzoek zag Lizet dit bijvoorbeeld terug in een gebiedsontwikkeling waarin sport één van de belangen was binnen een bredere ruimtelijke opgave. Door deze sportcasus te volgen, werd zichtbaar hoe integraal werken in de praktijk zowel kansen als spanningen oplevert. Niet doordat belangen per se onverenigbaar zijn, maar doordat onduidelijkheid ontstaat over rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming.

Het onderzoek liet zien dat juist het expliciet maken van die nieuwe grenzen een belangrijke voorwaarde is om samenwerking werkbaar te houden. Wanneer professionals helderheid ervaren over hun rol in een samenwerking, ontstaat ruimte om perspectieven te verbinden zonder dat vertrouwen onder druk komt te staan.

Schaarste als structureel vraagstuk

Schaarste vormt een rode draad in Lizets werk. Zij benadert schaarste niet alleen als een tekort aan middelen, maar ook als een gevolg van de manier waarop systemen en processen zijn ingericht. Ruimte is schaars in Nederland, maar ook menskracht, financiële middelen en institutionele capaciteit staan onder druk. Grote transities versterken die druk, doordat vernieuwing en onderhoud vaak gelijktijdig plaatsvinden.

Integraliteit wordt daarbij vaak gezien als een manier om met schaarste om te gaan, bijvoorbeeld door het bundelen van middelen of het zoeken naar multifunctionele oplossingen. Tegelijkertijd kan integraal werken ook extra belasting veroorzaken, druk op personeel en financiering. En tot nieuwe spanningen leiden wanneer het botst met bestaande sectorale logica’s.

Waarom deze expertmeeting?

De expertmeeting Samen meer met Minder komt voort uit deze inzichten en uit gesprekken met collega’s en praktijkpartners. Lizet merkte dat veel professionals met vergelijkbare vragen worstelen, maar elkaar zelden ontmoeten. Door die ervaringen samen te brengen, ontstaat ruimte voor leren, herkenning en het ontwikkelen van nieuwe verbindingen tussen sectoren die in de praktijk sterk van elkaar afhankelijk zijn.
Het doel van het event is niet om kant-en-klare oplossingen te presenteren, maar om ruimte te creëren voor uitwisseling en leren. Door ervaringen naast elkaar te leggen, kunnen patronen zichtbaar worden en kunnen deelnemers van elkaar leren. Herkenning speelt daarbij een belangrijke rol: het besef dat problemen niet individueel zijn, maar structureel en gedeeld.

Wat hoopt zij dat het oplevert?

Voor deelnemers hoopt Lizet dat de expertmeeting inzicht, herkenning en nieuwe verbindingen oplevert. Inzicht in hoe anderen omgaan met vergelijkbare dilemma’s, herkenning van gedeelde frustraties. Daarnaast hoopt zij dat het event bijdraagt aan het opbouwen van een community van professionals en onderzoekers die elkaar weten te vinden rond het thema schaarste, ook voorbij deze bijeenkomst.

Voor Resilient Delta past het event binnen een bredere ambitie om duurzame netwerken op te bouwen rond complexe opgaven. Het is een manier om wetenschap en praktijk met elkaar te verbinden en om te verkennen hoe nieuwe vormen van samenwerking kunnen worden ondersteund.

Uiteindelijk gaat het Lizet om het ontwikkelen van manieren om met schaarste om te gaan die recht doen aan verschillende waarden en perspectieven. Dat vraagt om reflectie, ontmoeting en de bereidheid om anders te organiseren. De expertmeeting vormt daarin een volgende stap.