Healthy Start Stories |
Mariska Wildschut-De Heer

Uitval onder verpleegkundigen: ‘Hoe blijven kinderverpleegkundigen met plezier naar hun werk gaan?’

We willen de beste zorg voor onze kinderen. Of het nu gaat om een eenmalige ingreep of de behandeling van een langdurige aandoening. Om zieke kinderen de best mogelijke zorg te kunnen bieden, is de inzet van verpleegkundigen cruciaal. Echter, de druk op deze beroepsgroep neemt gestaag toe terwijl een groeiend aantal verpleegkundigen voortijdig uitvalt. Hoe zorgen we ervoor dat verpleegkundigen, en in het bijzonder kinderverpleegkundigen, het hoofd boven water houden en met plezier naar hun werk blijven gaan? Daarover vertelt Mariska de Heer, IC-Kinderverpleegkundige in het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis en Convergence Nurse binnen de ambitie ‘Kinderzieken(t)huis van de toekomst’ van Healthy Start.

“Als IC-Kinderverpleegkundige weet ik uit de eerste hand hoe heftig het werk is op de IC-afdeling voor kinderen. Hier worden kinderen met complexe gezondheidsproblemen verzorgd. Het gaan dan bijvoorbeeld om een aangeboren hartafwijking, een ernstige hersenbeschadiging of het RS-virus. Hoewel de IC-afdeling is ingericht voor kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar, is het merendeel van de patiëntjes jonger dan twee jaar. Niet alleen de gezondheidsproblemen van deze kinderen zijn uitdagend, we kampen steeds vaker ook met een tekort aan personeel en tijd. Veel collega’s hollen en vliegen en hebben vaak het gevoel dat ze niet de zorg kunnen leveren die ze zouden willen leveren. Dat moet anders. De verwachting is dat de druk op de zorg de komende jaren alleen maar toeneemt. Ik wil weten waarom er zoveel uitval is onder verpleegkundigen en wat we kunnen doen om dat te voorkomen.”

Passie voor mijn vak

“Voor zover ik weet heb ik altijd een drive gehad om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan het leven van mensen en in het bijzonder aan dat van kinderen. Tegelijk ben ik op m’n best als ik een complexe situatie mag ontrafelen en oplossen. Het vak van verpleegkundige sprak me daarom al op jonge leeftijd aan. Nadat ik de opleiding tot verpleegkundige had afgerond liep ik een tijdje stage op de afdeling Intensive Care Kinderen (ICK). Dat was een gouden zet. Na deze stage wist ik wat ik wilde worden: IC-Kinderverpleegkundige.”

Voor zover ik weet heb ik altijd een drive gehad om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan het leven van mensen

“Na 15 jaar is de passie voor mijn vak nog steeds niet verdwenen. Dat komt ook doordat ik veel andere taken vervul naast het hands-on werk op de afdeling. Zo ben ik lid van het dagelijks bestuur van de Verpleegkundige Advies Raad (VAR) van het Erasmus MC. In die rol denk ik mee over de inzet van kinderverpleging binnen het ziekenhuis. Bovendien ben ik betrokken bij wetenschappelijke studies. Onder begeleiding van een verplegingswetenschapper doen we regelmatig onderzoek op de afdeling. Zo onderzochten we onlangs hoe we de mobiliteit van kinderen op de ICK kunnen stimuleren. Dit soort studies helpen om kritisch stil te staan bij onze manier van werken. Is die wel evidence-based? Het is heel waardevol om kleinschalig onderzoek te doen en de resultaten ervan direct in de praktijk toe te passen.”

De toekomst van verpleegkundigen

”Onlangs startte ik als Convergence Nurse bij Healthy Start, samen met Anne Heijboer die verpleegkundige in het Kinderthoraxcentrum en verplegingswetenschapper is. Samen krijgen we veel vrijheid om na te denken over hoe we de druk op verpleegkundigen kunnen verlichten en uitval kunnen voorkomen. Op dit moment zijn volop aan het verkennen wat daarvoor precies nodig is. Dat is namelijk afhankelijk van de behoeften van verpleegkundigen. Om hier meer zicht op te krijgen, hebben we onlangs vanuit de VAR samen met Healthy Start een brainstormsessie georganiseerd. Daarbij gingen verschillende zorgverleners, waaronder verpleegkundigen maar ook een fysiotherapeut en verpleegkundig specialist, met elkaar in gesprek over de knelpunten die zij ervaren op de werkvloer. Uit deze sessie blijkt onder andere dat verpleegkundigen direct contact met patiënten heel belangrijk en waardevol vinden. Dit geeft aan dat werkdrukverlichting niet simpelweg kan worden bereikt door het uitbesteden van patiëntgebonden taken.

Onderzoek naar werktevredenheid onder onze beroepsgroep is overigens niet nieuw. Toch weten we eigenlijk nog steeds niet precies waarom de uitval zo hoog is. Pas als we daar een antwoord op hebben, kunnen we nagaan wat verpleegkundigen nodig hebben om met plezier naar hun werk te gaan. Om daar meer zicht op te krijgen gaan we de komende jaren een grote groep kinderverpleegkundigen volgen. Aan de hand van vragenlijsten en dagboekonderzoek hopen we meer inzicht te krijgen in de aspecten van het werk die energie opleveren of juist veel energie vragen.”

De komende jaren verkennen we welke aspecten van het werk energie opleveren en welke juist veel energie vragen

“Maar ook op korte termijn zijn er al mogelijkheden om de werkdruk te verlagen en het werkplezier te verhogen. Ik denk bijvoorbeeld aan de ziekenhuisrobot die op dit moment al rondrijdt in het Erasmus MC. We zijn soms lang bezig om de juiste materialen bij elkaar te zoeken voor bepaalde handelingen, zoals een katheter plaatsen. Het zou fijn zijn als de ziekenhuisrobot ingezet kan worden om de juiste spullen snel te verzamelen. Het gaat er overigens niet om dat ons werk alleen maar efficiënter wordt. Ik pleit er vooral voor dat het leuker wordt.”

Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling

“Ik vind het heel erg waardevol om onderdeel te zijn van Healthy Start en kijk ernaar uit om de komende jaren aan de slag te gaan om het werkplezier van verpleegkundigen te vergroten. Dat is hard nodig. Ik zie namelijk om me heen dat er vaak te weinig tijd is om te lunchen of even met een collega bij te praten. Bovendien is er niet altijd voor iedere verpleegkundige voldoende ruimte om aan persoonlijke ontwikkeling te werken en is het vaak lastig om andere rollen binnen de zorg te combineren met het werk als verpleegkundige. Willen we uitval onder verpleegkundigen voorkomen dan moet dat echt veranderen.”

Mijn ultieme ambitie is dat verpleegkundigen een grotere mate van eigenaarschap en inspraak verwerven bij de uitoefening van hun beroep

”Tegelijkertijd merk ik dat onze beroepsgroep nog te vaak kampt met het ‘Calimero-complex’. Zeker met artsen en wetenschappers om ons heen kan het gevoel ontstaan dat we te weinig weten. Dat is natuurlijk niet zo, maar het houdt ons soms wel tegen om met nieuwe ideeën of oplossingen te komen. Juist daarom vind ik het zo mooi dat er binnen Healthy Start twee Convergence Nurses zijn aangenomen, zodat het perspectief van verpleegkundigen wordt meegenomen.

Mijn ultieme ambitie is dat verpleegkundigen een grotere mate van eigenaarschap en inspraak verwerven bij de uitoefening van hun beroep. Dan gaat het niet alleen om de praktische zorgverlening aan het bed van de patiënt, maar ook om persoonlijke professionele groei. Streef je naar een bestuurlijke functie? Of ben je geïnteresseerd in wetenschappelijk onderzoek? Het zou fantastisch zijn als verpleegkundigen meer vrijheid krijgen om hun werk zelf vorm te geven. Ik ben ervan overtuigd dat dit zal resulteren in meer plezier in het werk van verpleegkundigen en bijdraagt aan een duurzamere toekomst van de gezondheidszorg.”

Mariska Wildschut-De Heer’s Healthy Start perspectief
“Toen ik begin dit jaar door Vincent Jaddoe (Erasmus MC en academic lead Healthy Start) benaderd werd om als Convergence Nurse een bijdrage te leveren aan de toekomst van de zorg voor kinderen, twijfelde ik geen moment. Healthy Start biedt me de mogelijkheid om een schakel te vormen tussen wetenschap en praktijk. Ik vind het echt belangrijk dat verpleegkundigen gehoord worden. Want nog veel te vaak gaat het óver onze beroepsgroep en komen oplossingen van ‘bovenaf’. Maar verpleegkundigen weten zelf heel goed waar ze tegenaan lopen en waar ze behoefte aan hebben. Ik hoop echt dat we samen oplossingen vinden om de druk op verpleegkundigen te verlichten.”

Mariska Wildschut-de Heer is Convergence Nurse bij de ambitie ‘Kinderzieken(t)huis van de toekomst’.

Hoe meer mensen deelnemen aan Healthy Start, hoe beter we onderzoek kunnen doen en hoe meer kinderen we kunnen helpen. Voel je je betrokken bij dit onderwerp? Word dan lid van onze community. Volg onze LinkedIn of deel je ideeën per mail: healthystart@convergence.nl