Wat betekent gezondheid voor bewoners in hun eigen wijk? Binnen het SPRING-programma doet PhD’er Anniek Bosdijk vanuit Resilient Delta onderzoek naar die vraag. Niet vanuit aannames, maar door te luisteren naar bewoners zelf en hun dagelijkse ervaringen centraal te zetten.

Voor haar onderzoek sprak Anniek met 15 bewoners in drie Rotterdamse wijken: Crooswijk, Oude Noorden en Beverwaard. De gesprekken vonden plaats in het buurthuis, in een informele setting – vaak met een kop koffie. Bewoners vertelden open over hun leven en over de uitdagingen waar zij mee te maken hebben, zoals gezondheidsproblemen, mentale klachten, eenzaamheid of financiële stress. Juist die brede context maakt duidelijk dat gezondheid in de praktijk veel meer omvat dan een lijstje met leefstijladviezen.

Gezondheid is meer dan voeding en bewegen

In de gesprekken kwam steeds terug dat bewoners gezondheid niet alleen koppelen aan voeding en bewegen. Gezondheid gaat voor hen óók over meedoen, zelfstandigheid en betekenis kunnen ervaren. Zoals Anniek het samenvat: “Gezondheid is niet alleen voeding en bewegen – het gaat ook over meedoen, zelfstandigheid en zingeving.” Dat perspectief laat zien waarom het voor bewoners belangrijk is om structuur in de dag te hebben, zich verbonden te voelen met anderen en ruimte te ervaren om zorgen even los te laten.

Illustratie van Saskia van Langevelde (Ontwikkelzin)

De buurt als basis voor meedoen en eigenwaarde

De buurt speelt daarin een grotere rol dan vaak wordt gedacht. Bewoners zien hun wijk niet alleen als een plek waar je hulp kunt krijgen van professionals, maar ook als een omgeving waar je weer waardevol kunt zijn, bijvoorbeeld door iets te betekenen voor anderen via vrijwilligerswerk. Juist voor mensen die kwetsbaarheid ervaren kan de buurt daardoor bijdragen aan eigenwaarde, sociale verbinding en welzijn.

Ook de fysieke leefomgeving komt nadrukkelijk terug in de verhalen. Rust, veiligheid en groen worden door bewoners genoemd als factoren die direct invloed hebben op hun mentale gezondheid. Tegelijkertijd zijn er belemmeringen die het lastig maken om mee te doen of gezonder te leven. Denk aan kosten die deelname beperken, of zorgen die zo veel ruimte innemen dat bewegen, ontmoeten of ontspannen niet vanzelfsprekend is.

Bewonersperspectief als waardevolle input voor beleid

Een belangrijk inzicht uit Anniek’s onderzoek is dat het perspectief van bewoners zelf nog te weinig zichtbaar is in wijkbeleid en in veel literatuur. Juist daarom koos ze ervoor om haar bevindingen niet alleen terug te koppelen aan professionals, maar ook aan de deelnemers zelf. Ze stuurde bewoners een kaartje en een korte factsheet in gemakkelijke taal. Daarnaast deelde ze haar inzichten met het gezondheidsteam van de gemeente en in een directeurenoverleg, zodat bewonerservaringen ook op beleidsniveau kunnen meewegen.

Met deze publicatie in BMC Health Services Research, laat Anniek zien hoe belangrijk het is om gezondheid in de wijk breder te bekijken en hoe bewonersperspectieven waardevolle input geven voor interventies en programma’s die beter aansluiten bij het dagelijks leven.