Onderzoek met privacygevoelige bevolkingsgegevens – zoals gegevens over inkomen, arbeidsverleden of gezondheid – is belangrijk, maar vraagt ook om strenge voorwaarden en maatregelen om deze gegevens goed te beschermen. Dat kan snelle analyses en onderzoek tijdens een pandemie bemoeilijken. Synthetische data kunnen hiervoor een oplossing bieden. Dit zijn kunstmatig gegenereerde gegevens die de kenmerken en patronen van een echte bevolking nabootsen, zonder dat ze te herleiden zijn tot echte personen. 

Op 4 en 5 juni 2026, tijdens de OneGov #2 hackathon, heeft de Digicampus van TU Delft een eerste set synthetische populatiedata ontwikkeld. Om te onderzoeken of deze synthetische data bruikbaar en betrouwbaar zijn voor onderzoek binnen het Pandemic and Disaster Preparedness Center (PDPC), zijn Digicampus en het PDPC het onderzoeksproject ‘Synthetische data’ begonnen. Het project ging op 18 september 2026 van start met een gezamenlijke kick-off. Binnen het project onderzoeken de onderzoekers of de tijdens de hackathon ontwikkelde gegevens kunnen worden uitgebreid tot een geïntegreerde dataset voor onderzoek naar verschillende aspecten van pandemie- en rampenvoorbereiding.

Meerdere postdoctorale onderzoekers kijken vanuit vier onderling verbonden thema’s hoe de dataset kan bijdragen aan de ambities van het PDPC:

1. Populatie en validatie: lijkt de synthetische bevolking, getoetst aan beveiligde CBS-data, genoeg op de echte Nederlandse bevolking om er betrouwbaar onderzoek mee te doen, bijvoorbeeld naar de verspreiding van infectieziekten?
2. Rioolwatersurveillance: kunnen we de synthetische bevolking koppelen aan rioolwaterzuiveringsgebieden, om signalen van ziekteverwekkers in het rioolwater beter te kunnen duiden?
3. Transport en mobiliteit: kunnen we met de synthetische bevolking de verplaatsingen van mensen nabootsen die relevant zijn voor de verspreiding van infectieziekten?
4. Klimaat en omgeving: kunnen we de synthetische bevolking gebruiken om te onderzoeken welke mensen en gebieden het meest kwetsbaar zijn voor klimaatrisico’s, zoals hitte, wateroverlast of muggen die ziektes overbrengen?

Met een gevalideerde synthetische dataset kan het PDPC verschillende pandemie- en rampscenario’s onderzoeken, wat helpt om de gevolgen van rampen beter te begrijpen en ons gerichter voor te bereiden. Het project loopt tot eind 2026, waarna een rapport met validatiebevindingen en een routekaart voor verdere ontwikkeling opgeleverd zal worden.

Het PDPC werkt binnen dit project samen met een multidisciplinair team van de TU Delft, de Erasmus Universiteit Rotterdam, het Erasmus MC en de Digicampus, en maakt gebruik van expertise van onder andere het CBS, het NDC en het KNMI. De resultaten van dit onderzoek worden in 2027 gepubliceerd in een wetenschappelijk artikel.